چت‌بات و سئو: اثر غیرمستقیمی که نادیده گرفته می‌شود

نصب چت‌بات به‌خودی‌خود رتبه سایت شما را در گوگل بالا نمی‌برد؛ هیچ موتور جست‌وجویی وجود ربات را عامل رتبه‌بندی نمی‌داند. اثر چت‌بات بر سئو غیرمستقیم است و از یک جای مشخص می‌آید: فهرست پرسش‌هایی که ربات پاسخشان را در سایت شما پیدا نکرده، فهرستی از موضوعات محتوایی با تقاضای واقعی است. وقتی پاسخ این پرسش‌ها را در صفحه‌های سایت بنویسید، هم ربات بهتر جواب می‌دهد و هم صفحه‌هایی دارید که به پرسش واقعی مردم پاسخ می‌دهند.

آنچه چت‌بات برای سئو نمی‌کند

پیش از اثرهای واقعی، چند تصور رایج را کنار بگذاریم:

اثر اول: کاربری که پاسخش را در همان صفحه می‌گیرد

کاربری که از گوگل وارد صفحه می‌شود، سؤالش را پیدا نمی‌کند و به نتایج جست‌وجو برمی‌گردد، تجربه خوبی نداشته است. اگر همان کاربر بتواند پرسش جزئی‌اش را از ربات بپرسد، پاسخ را با نشانی صفحه منبع ببیند و به صفحه مرتبط برود، تجربه‌اش بهتر شده است.

درباره این اثر دقیق باشیم. گوگل زمان ماندن در صفحه یا تعداد صفحه‌های بازدیدشده را رسماً عامل مستقیم رتبه معرفی نکرده است. آنچه گوگل در راهنمای محتوای مفیدش بارها تکرار می‌کند این است که بازدیدکننده باید بعد از خواندن صفحه احساس کند به چیزی که دنبالش بوده رسیده است. ربات به همین هدف کمک می‌کند، اما جای خود محتوا را نمی‌گیرد.

اثر دوم و مهم‌تر: پرسش‌های بی‌پاسخ

این اثر واقعی و قابل اندازه‌گیری است. داشبورد ربات فهرست پرسش‌هایی را نشان می‌دهد که پاسخشان در محتوای شما پیدا نشده است. هر مورد این فهرست چیزی است که بازدیدکننده واقعی سایت شما، با کلمات خودش، می‌خواسته بداند و سایت درباره‌اش ساکت بوده است.

ابزارهای پیشنهاد کلیدواژه حجم جست‌وجوی کلی را نشان می‌دهند. این فهرست چیز دیگری نشان می‌دهد: پرسش کسانی که همین الان روی سایت شما هستند. برای توضیح بیشتر، پرسش‌های بی‌پاسخ به‌عنوان فهرست موضوعات محتوایی را بخوانید.

گام‌به‌گام: از پرسش بی‌پاسخ تا صفحه تازه

• گام ۱: هر ماه فهرست پرسش‌های بی‌پاسخ را باز کنید و پرسش‌های هم‌معنا را کنار هم بگذارید. «هزینه ارسال به شیراز» و «ارسال شهرستان چنده» یک موضوع‌اند.
• گام ۲: گروه‌ها را بر اساس تکرار مرتب کنید. پرسش‌های پرتکرار اولویت دارند.
• گام ۳: برای هر گروه تصمیم بگیرید پاسخ کجا برود: یک بند در صفحه موجود، یک صفحه جدید، یا فقط بخش اطلاعات کسب‌وکار ربات (برای واقعیت‌های کوتاهی مثل ساعت کاری که صفحه جدا نمی‌خواهند).
• گام ۴: پاسخ را با همان کلماتی بنویسید که کاربران به کار برده‌اند. عنوان صفحه یا زیرعنوان را از خود پرسش بگیرید.
• گام ۵: سایت را دوباره کاوش کنید تا ربات صفحه تازه را بشناسد و همان پرسش را از ربات بپرسید.
• گام ۶: صفحه تازه را از صفحه‌های مرتبط سایت لینک بدهید تا هم کاربر و هم موتور جست‌وجو به آن برسند.

برای نوشتن این صفحه‌ها طوری که هم ربات و هم خواننده از آن استفاده کنند، نوشتن محتوای مناسب برای چت‌بات را ببینید.

نمونه: یک فروشگاه اینترنتی قهوه

فروشگاه کوچکی دانه و پودر قهوه می‌فروشد. صاحب فروشگاه بعد از یک ماه فهرست پرسش‌های بی‌پاسخ را مرور می‌کند و می‌بیند چند نفر با جمله‌های مختلف پرسیده‌اند کدام آسیاب برای موکاپات مناسب است و قهوه بعد از باز شدن بسته تا کی تازه می‌ماند. سایت فقط صفحه محصول دارد و هیچ‌جا درباره این دو موضوع چیزی ننوشته است.

او دو راهنمای کوتاه می‌نویسد: «درجه آسیاب مناسب برای هر روش دم‌آوری» و «نگهداری قهوه بعد از باز کردن بسته». هر دو را از صفحه‌های محصول مرتبط لینک می‌دهد و سایت را دوباره کاوش می‌کند. حالا ربات همین پرسش‌ها را با پیوند راهنما پاسخ می‌دهد، و کسی که همین سؤال را در گوگل جست‌وجو کند هم صفحه‌ای پیدا می‌کند که دقیقاً برای آن نوشته شده است. اینکه این صفحه‌ها رتبه بگیرند یا نه به رقابت و کیفیت نوشته بستگی دارد، اما بدون آن‌ها شانسی وجود نداشت.

نکته‌های فنی: ایندکس و سرعت

• محتوای ویجت جای محتوای صفحه نیست. ویجت با اسکریپت بارگذاری می‌شود و پاسخ‌ها فقط وقتی ساخته می‌شوند که کسی بپرسد. اگر پاسخی ارزش دیده شدن در گوگل را دارد، باید در صفحه سایت نوشته شود.
• سرعت را خودتان بسنجید. هر اسکریپت اضافه‌ای، از جمله چت‌بات، مقداری بار به صفحه اضافه می‌کند. سنجه‌های سرعت را پیش و پس از نصب با ابزارهایی مثل PageSpeed Insights مقایسه کنید.
• آمادگی برای جست‌وجوی هوش مصنوعی. صفحه‌هایی که به پرسش مشخص پاسخ روشن می‌دهند، برای موتورهای پاسخ‌گوی مبتنی بر هوش مصنوعی هم قابل استفاده‌ترند. تحلیل سایت بایتیرا در کنار سئو و محتوا، امتیاز آمادگی هوش مصنوعی هم می‌دهد.

اشتباه‌های رایج

• نصب ربات به امید رتبه: اگر هدف فقط سئوست و قصد ندارید فهرست پرسش‌های بی‌پاسخ را مرور کنید، ربات به سئوی شما کمکی نمی‌کند.
• نوشتن پاسخ فقط در اطلاعات کسب‌وکار: این بخش برای ربات است و موتور جست‌وجو آن را نمی‌بیند. پاسخ‌هایی که برای همه مفیدند را در صفحه سایت بنویسید.
• صفحه برای هر پرسش: پرسش‌های هم‌معنا را در یک صفحه جمع کنید. صفحه‌های زیاد و کم‌محتوا به سئو کمک نمی‌کنند.
• فراموش کردن پایه‌های سئو: اگر سایت ایندکس نشده یا عنوان صفحه‌ها نامناسب است، از آنجا شروع کنید. سئو برای کسب‌وکار ایرانی ترتیب کار را گفته است.

اگر می‌خواهید این فهرست پرسش‌ها را برای سایت خودتان داشته باشید، ربات پاسخ‌گوی بایتیرا را با پلن رایگان راه بیندازید و بعد از چند هفته فهرست پرسش‌های بی‌پاسخ را ببینید.

پرسش‌های رایج

آیا چت‌بات سرعت سایت را کم می‌کند و به سئو ضربه می‌زند؟

هر اسکریپتی بار اضافه دارد. کد نصب ویجت با ویژگی defer بارگذاری می‌شود تا خواندن HTML صفحه را متوقف نکند، اما بهترین کار این است که سنجه‌های سرعت را پیش و پس از نصب خودتان مقایسه کنید. ویجت در Shadow DOM اجرا می‌شود، پس چیدمان و CSS سایت هم به‌هم نمی‌ریزد.

چند وقت یک بار فهرست پرسش‌های بی‌پاسخ را مرور کنم؟

برای بیشتر سایت‌های کوچک، ماهی یک بار کافی است. اگر بازدید زیادی دارید یا تازه ربات را راه انداخته‌اید، در ماه اول هر هفته نگاهی بیندازید.

آیا پرسش‌های بازدیدکنندگان با کلیدواژه‌های گوگل یکی است؟

نه همیشه. پرسش‌های ربات معمولاً جزئی‌تر و به زبان محاوره‌اند. اما همین جزئیات کمک می‌کند صفحه‌ای بنویسید که دقیقاً به نیاز مخاطب پاسخ می‌دهد.